|
Atopámonos no lugar onde os Lapatiancos habitaban á chegada dos romanos; a terra de CEDEIRA. Este topónimo deriva da palabra latina "cetaria", vocábulo utilizado polos romanos para designar aquelas radas costerias cara a onde os grandes animais mariños, ( atuns, baleas...) acosados polos pescadores, víanse obrigados a dirixirse, co cal facilitábase o seu captura. Era entón, no século XII, señorío dos condes de Traba. Na centuria seguinte, Fernando III o Santo confirmou diversas donacions de terras cedeirenses ao monasterio de Oseira. No século XIV pasou aos Lemos, que nomeaban alcaldes e xuíces por concesión de Enrique II. Os Lemos uníronse aos Andrade no século XVI e continuaron exercendo xurisdicción sobre o noso municipio, que pertencía á histórica provincia de Betanzos, ata que en 1811 suprimíronse os señoríos e en 1834 fíxose a distribución provincial actual. No término municipal de Cedeira acháronse non poucos restos neolíticos, medoñas, castros, torques de ouro e moedas da época romana, o que demostra a importante poboación que se asentou aquí en tempos remotos. Os vestixios máis antigos que se coñecen datan da Idade do Bronce, e trátase de *hachas de pedra pulimentada achadas en Régoa, Montoxo e Piñeiro. foron clasificadas como pertencentes ao período do Bronce Mediterráneo (2000 a. C.) e Bronce Atlántico (1500 a. C.) A maioría destes achados e estudos débense ao historiador e arqueólogo Federico Maciñeira. Os castros áchanse nos máis diversos lugares: algúns nas zonas altas como o de As Croas na península Robaleira (Esteiro); outros, na ribeira, como o de Santalla de Cervo, ou sobre un espolón como o castrum stativum de As Alcaiás en San Xulián de Montoxo, onde se atopou un torques de ouro. Co nome de labacengos bautizaron os romanos a aqueles primitivos habitantes celtas. A "Terra de Cetaria", como aparece nomeada en pergaminos medievais, abarca todas as costas que circundan a costa da Ría de Cedeira, a situada máis ao norte das coruñesas. Cedeira constitúe un municipio de sete parroquias, cun total de 84 Km2 e ao redor de 8.500 habitantes. A Vila de Cedeira ocupa as dúas marxes do Condomiñas no seu desembocadura, quedando o casco antigo na beira dereita: un incipiente núcleo medieval, outrora rodeado de murallas, de cuxo tempo perdura o trazado angosto das súas rúas. Neste núcleo atópanse casas que aínda ostentan nas súas fachadas os escudos nobiliarios dos seus antigos propietarios, como os Andrade, Montenegro, Pardo, Piñeiro e outras familias de profunda raigambre na nobreza galega. Máis actuais son as fachadas acristaladas desta parte da vila, galerías dos séculos XIX e principios do XX. Nesa marxe do río tamén podemos atopar a igrexa parroquial, que aínda que reformada, conserva aínda elementos propios do gótico como a capela maior, o enmarcado da porta principal ou un enterramento do s. XV, con estatua Iacente e frontal blasonado. Seguindo o paseo marítimo chegamos ao porto cedeires. Porto no que podemos atopar desde merluza, rape ou badexo ata os máis ricos mariscos, como a centola, langosta, o buey ou os exquisitos percebes. A maior parte é dedicada á exportación, aínda que desde logo podemos degustar calquera destas especialidades nos mesones e restaurantes locais. Próximo ao porto, dominando un cerro álzanse as murallas do Castelo da Concepción, do s. XVIII, un fortín levantado para a defensa do país, que pronto será destinado a museo comarcal e mirador turístico, pois ofrece unha das máis belas panorámicas da ría. A entrada desta obsérvase en todo o seu esplendor desde a ermida de San Antonio de Corveiro, do s. XVII. Os novos barrios desta vila aséntanse á beira esquerdo do Condomiñas, con rúas rectas, anchas e prazas de folgadas dimensións, que dan lugar a un claro contraste co casco antigo. Neste lado tamén atopamos a máis grande das súas praias, A Magdalena, con case 2 Km. de lonxitude. As especiais aptitudes da contorna da vila fano idóneo para o turismo rural, implementándose outras actividades paralelas como senderismo, montañismo, rutas en bicicleta e da cabalo.
|
Cedeira 